Odpowiedzialność za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Odpowiedzialność za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – czyli co powinieneś wiedzieć zanim zostaniesz Członkiem Zarządu

Zgodnie z art. 151 § 4 kodeksu spółek handlowych wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki, odpowiada sama spółka jako osoba prawna. Odmiennie przedstawia się natomiast sytuacja członków zarządu. Kodeks spółek handlowych w art. 299 przewiduje osobistą odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. za jej zobowiązania wobec swoich wierzycieli. Odpowiedzialność ta ma charakter subsydiarny, co oznacza, że wierzyciel w pierwszej kolejności musi dochodzić swoich spraw w stosunku do spółki, a dopiero w przypadku gdy egzekucja okaże się bezskuteczna może on sięgnąć do majątku „prywatnego” członka zarządu.

Przesłanki odpowiedzialności:

  1. szkoda,
  2. istnienie zobowiązania spółki z o.o.
  3. bezskuteczność egzekucji z majątku spółki
  4. związek przyczynowy między szkodą a niezłożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości

W jakich przypadkach członek zarządu będzie odpowiadał za spłatę zobowiązań spółki?

  • Wierzyciel posiada wobec spółki tytuł egzekucyjny
  • Egzekucja wobec spółki okaże się bezskuteczna – egzekucja prowadzona była wobec całego majątku spółki, a wierzyciel uzyskał postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu jego bezskuteczności czy też wierzyciel jest w stanie wykazać, że postępowanie egzekucyjne nie przyniesie oczekiwanego efektu, albo też oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości z uwagi na fakt, że majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, czy też wykaz majątku sp. z o.o. w toku postępowania o wyjawienie majątku,
  • Wierzyciel występuje ze swoim roszczeniem przeciwko członkowi/członkom zarządu

Za zobowiązania spółki będą w takim wypadku odpowiadały osoby, które były członkami zarządu w czasie powstania tego zobowiązania albo gdy zobowiązanie to już istniało.

W tym miejscu należy podkreślić, że początkiem odpowiedzialności jest chwila powołania danej osoby do pełnienia funkcji członka zarząd, a nie chwila wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, gdyż wpis ten ma charakter deklaratoryjny.

Okoliczności wyłączające odpowiedzialność członków zarządu

Zgodnie z art. 299 § 2 KSH, odpowiedzialność członka zarządu z art. 299 § 1 KSH jest wyłączona jeżeli:

  1. we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu,
  2. niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy,
  3. pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody.

Podstawową przesłanką wyłączającą odpowiedzialność jest wykazanie, że w czasie kiedy członek zarządu pełnił swoją funkcję brak było podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Bezspornie odpowiedzialność członków zarządu z art. 299 § 1 KSH jest odpowiedzialnością osobistą, subsydiarną wobec spółki, tzn. zależną od bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Jednocześnie odpowiedzialność ta nie jest ograniczona kwotowo. Jest to w dodatku odpowiedzialność bezwzględna w tym sensie, że nie może być wyłączona na podstawie porozumienia wspólników (tak: wyr. SA w Białymstoku z 3.4.2015 r., I ACa 886/14. Jest to w dodatku odpowiedzialność bezwzględna w tym sensie, że nie może być wyłączona na podstawie porozumienia wspólników (tak: wyr. SA w Białymstoku z 3.4.2015 r., I ACa 886/14) – (patrz. Z.Jara, Komentarz do Kodeksu spółek handlowych)

W kolejnym artykule omówimy szczegółowo możliwości uwolnienia się Członka Zarządu od odpowiedzialności.