Reprezentacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w umowach i sporach z członkami jej zarządu

Reprezentacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w umowach i sporach z członkami jej zarządu

Kodeks spółek handlowych przewiduje szczególną regulację dotyczącą reprezentacji spółki kapitałowej w postaci spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w umowach i sporach z jej członkami zarządu.

W takim przypadku wyłączone są ogólne przepisy dotyczące reprezentacji spółki, co ma na celu uniknięcie konfliktu interesów jaki mógłby powstać pomiędzy reprezentującym spółkę zarządem a jednym z jego członków.

Art. 210 [Umowy z członkiem zarządu]

§ 1. W umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.
§ 11. Uchwała o powołaniu pełnomocnika, o którym mowa w § 1, powołanego w celu zawarcia z członkiem zarządu umowy spółki, która ma zostać zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy, może być podjęta przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym.
§ 2. W przypadku gdy wspólnik, o którym mowa w art. 173 § 1, jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu § 1 nie stosuje się. Czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając wypis aktu notarialnego.
§ 3. Wymogu zachowania formy aktu notarialnego, o którym mowa w § 2, nie stosuje się do czynności prawnej dokonywanej przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

Typowymi przykładami, kiedy będziemy mieli do czynienia z koniecznością powołania pełnomocnika bądź też z koniecznością reprezentacji przez radę nadzorczą jest np. zawarcie z członkiem zarządu umowy o współpracy czy sprzedaż członkowi zarządu pojazdu należącego do spółki.

Istotne:

  • Bez znaczenia jest, czy umowa lub spór jest związany z pełnieniem przez członka zarządu funkcji w zarządzie [tak też SN w wyr. z 28.6.2007 r., IV CSK 106/07, Legalis; post. z 11.3.2010 r., IV CSK 413/09, Legalis; a w doktrynie A. Szumański, w: S. Sołtysiński i in., Kodeks 2015, art. 210, )
  • Pojęcie umowy należy rozumieć szeroko, ww. regulacja ma również zastosowanie do jednostronnych czynności związanych z umową, tj. np. oświadczenie o odstąpieniu, wypowiedzeniu umowy.

Sankcje naruszenia

Przepis art. 210 § 1 k.s.h. nie reguluje skutków jego naruszenia. W doktrynie oraz orzecznictwie dominuje stanowisko, iż naruszenie art. 210 § 1 KSH, jako przepisu bezwzględnie obowiązującego, poprzez przekroczenie uprawnień do reprezentowania spółki w umowach z członkiem zarządu skutkuje bezwzględną nieważnością czynności prawnej (art. 58 § 1 KC w zw. z art. 2 KSH).

  • Umowa o pracę zawarta z członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez zgromadzenie wspólników, a nie przez pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników, jest bezwzględnie nieważna (art. 58 § 1KC w zw. z art. 300 KP i art. 210 KSH); (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15.6.2005 r., sygn. II PK 276/04, Gl. 2006, Nr 4, s. 70–76):
  • „Czynności prawne dotyczące stosunku pracy członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością dokonane przez podmioty inne niż określone w art. 203 KH są nieważne” (Wyrok SN z dnia 14.10.1997 r., sygn. I PKN 319/97, OSNAPiUS 1998, Nr 15, poz. 450):

Pamiętajmy również o normie zawartej w § 2 komentowanego przepisu, który wprowadza regulację dotyczącą spółek, w których jedyny wspólnik jest zarazem jedynym członkiem zarządu. W takiej sytuacji dla ważności danej czynności prawnej, konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego.